Stanowisko Kolegium Dziekańskiego Wydziału Filologicznego UŁ w sprawie Ustawy 2.0

Szanowni Państwo, Koleżanki i Koledzy,

od kilku dni przed wejściem do gmachu Wydziału Filologicznego wisi czarna flaga. Solidaryzujemy się z pracownikami i studentami, który podjęli strajk przeciwko planowanemu uchwaleniu „Prawa o szkolnictwie wyższym”, tzw. Ustawie 2.0. Czarną flagę wywiesiły także Wydział Filozoficzno-Historyczny UŁ oraz Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny UŁ. Pan Minister Jarosław Gowin podkreśla, że projekt ustawy był szeroko konsultowany ze środowiskiem. W naszym przekonaniu konsultowany był z rektorami polskich szkół wyższych, nie ze środowiskiem naukowym i studenckim. Staraliśmy się komentować propozycje Ministerstwa. Senat UŁ zwrócił się do Pana Ministra z szeregiem krytycznych refleksji. Nasze postulaty zostały uwzględnione jedynie w niewielkim stopniu, na etapie dyskusji parlamentarnej wprowadzone zostały natomiast liczne poprawki, które czynią obecny projekt mało przejrzystym. Nie wiemy, jak wiele ważnych problemów zostanie rozwiązanych w rozporządzeniach. Dla pracowników Wydziału Filologicznego najistotniejsza jest kwestia kryteriów ewaluacji dyscyplin naukowych i – co za tym idzie – oceny pracownika. Nie mamy nic przeciwko rzetelnej ocenie, jednak z chaotycznych informacji, jakie do nas docierają (m.in. list wydawnictw, czasopism oraz dyscyplin naukowych), wnioskujemy, że kryteria nie zostały jeszcze określone. Obawiamy się, że będą miały mało wspólnego z jakością badań naukowych prowadzonych w humanistyce, w szczególności w dyscyplinach filologicznych, kulturoznawczych i im pokrewnych.

Apelujemy, by nie uchwalać prawa nieprzygotowanego, które trzeba będzie łatać i uzupełniać latami. Wprowadzi to bowiem zamęt i będzie prowokować nadużycia gorsze niż te, z którymi mamy obecnie do czynienia. Obowiązująca w tej chwili ustawa daleka jest od doskonałości, ale nie oznacza to, że należy rozwiązywać szkolnictwo wyższe i zakładać je od nowa. Nie zgadzamy się ponadto z negatywną oceną całej polskiej nauki – taki przekaz nie jest ani sprawiedliwy, ani rozsądny. Polska nauka zrobiła ogromny krok do przodu w ostatnim ćwierćwieczu. Wiele należy jeszcze zrobić, ale teza o fatalnej kondycji polskich szkół wyższych przeczy renomie wielu dyscyplin nauki poza granicami naszego kraju. Dotyczy to między innymi reprezentowanych przez Wydział Filologiczny literaturoznawstwa, językoznawstwa i kulturoznawstwa (według obecnego nazewnictwa). Nie zgadzamy się też z brakiem zaufania do polskiego środowiska naukowego.

Apelujemy więc, by Ministerstwo zwróciło się bezpośrednio do gremiów reprezentujących dyscypliny i subdyscypliny naukowe z pytaniem o prestiżowe wydawnictwa i czasopisma oraz kryteria ich oceny. Nie możemy wszyscy być mierzeni tymi samymi lub podobnymi narzędziami, ponieważ praca badawcza w różnych obszarach wymaga różnych metod, innego czasu, różnych publikacji. Nie chcemy ograniczać autonomii innych dziedzin, ale prosimy, by nasza specyfika nie była dyktowana obcymi nam prawami.

Ponieważ wokół Ustawy 2.0 narosło wiele niedomówień, plotek, niedopracowanych zapisów, prosimy Pana Ministra o odstąpienie od planowanej rewolucji i skoncentrowanie się na dokonaniu w porozumieniu z poszczególnymi środowiskami naukowymi (to znaczy z przedstawicielami dyscyplin) niezbędnych regulacji, które pozwolą nam spokojnie i systematycznie pracować, a naszym studentom, doktorantom i młodym pracownikom przywrócą zaufanie do polskiej nauki.

Kolegium Dziekańskie Wydziału Filologicznego UŁ

0