Niewidzialne Colloquium 5: Świadomość badawcza

Collegium Invisibile ma przyjemność zaprosić na cykl „Niewidzialnych Kolokwiów”, czyli paneli dyskusyjnych skupiających się wokół tematyki świadomości. W spotkaniach wezmą udział wybitni eksperci i ekspertki w swoich dziedzinach, którzy przybliżą nam wieloaspektowość tego pojęcia w ujęciu takich dyscyplin jak filozofia, psychologia, kognitywistyka, kulturoznawstwo, historia sztuki.

Kolokwia będą prowadzone poprzez platformę Zoom, a także w formie streamingu na żywo na platformie Facebook, a każde umożliwi uczestnikom zadawanie pytań zaproszonym gościom. Aby uzyskać dostęp do artykułów stanowiących punkt wyjściowy do dyskusji, zapraszamy do rejestracji poprzez formularz dostępny pod tym linkiem.

Niewidzialne Colloquium 5: Świadomość badawcza

7 października 2021 r., 18:00

Jak pokazał Krzysztof Pomian na przykładzie historiografii i „dziejopisarstwa”, sposób uprawiania nauki, odróżniania faktów od mitów czy rozumienia obowiązków naukowca ściśle zależy od szeregu dodatkowych założeń i wyobrażeń dotyczących kryteriów prawdy i wiedzy. Widoczne jest to zwłaszcza w odniesieniu do tekstów średniowiecznych bądź starożytnych, na gruncie których mity i egzotyczne genealogie – z naszej perspektywy często sprawiające wrażenie całkowicie nieprawdopodobnych – traktowane są jako niepowątpiewalne źródła wiedzy. Zdumiewający wydaje się również fakt, iż owe legendy pełniły dawniej nie tylko funkcje poznawcze czy informacyjne, lecz i polityczne: wykorzystywane były jako kluczowy argument w sporach o zasięg terytorialny czy prawo do władzy królewskich rodów.

W ostatnim spotkaniu w ramach cyklu Colloquia Invisibilia chcemy przyjrzeć się zmianom w obrębie „świadomości badawczej”, zwracając się ku filozofii i metodologii nauki. W rozmowie z zaproszonymi ekspertami, prof. Ewą Domańską, prof. Elżbietą Jung i prof. Dariuszem Jemielniakiem, potraktujemy „świadomość” jako zjawisko historyczne, pytając zarówno o to, jak zmieniały się na przestrzeni wieków kryteria „naukowości”, jak i o uniwersalność analizowanego pojęcia. Odpowiemy na pytania o to, jak szersze założenia – dotyczące nie tylko prawdy i wiedzy, lecz także wartości etycznych – kształtują wyobrażenia o roli naukowców we współczesnym świecie oraz determinują zakładane przez nich cele i przyjmowane metody.

Debatę, która odbędzie się 7.10.2021 o godz. 18:00 na platformie Zoom, poprowadzi Jan Skarbek-Kazanecki (UŁ, Collegium Invisibile). Szczegóły wraz z linkiem do rejestracji uczestnictwa w spotkaniu dostępne są na stronie Collegium Invisibile na Facebooku.

Zapraszamy do zapoznania się z dostępnymi poniżej stanowiskami naszych ekspertów i sformułowanymi przez nich wstępami do dyskusji:

Stanowiska ekspertów
  • dr hab. Ewa Domańska, prof. UAM

    Interesuje mnie świadomość badawcza historyka i jej wpływ na prowadzone przez niego badania. W kontekście długotrwałych kryzysów, szczególnie ważne stają się kwestie reprezentowanych przez danego badacza cnót intelektualnych wpływających na proces selekcji, hierarchizacji i wartościowania analizowanych faktów i procesów. W tym kontekście chciałabym zastanowić się, jaki to zestaw cnót intelektualnych jest pomocny w budowaniu jednostkowej i wspólnotowej rezyliencji badaczy i czy rezyliencja powinna stać się częścią świadomości badawczej historyka.

     

    Ewa Domańska: profesor nauk humanistycznych na Wydziale Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i visiting professor w Department of Anthropology/Archaeology Center/DLCL, Stanford University. Zajmuje się metodologią historii, współczesną teorią i historią historiografii, porównawczą teorią nauk humanistycznych i społecznych oraz nowymi tendencjami w badaniach humanistycznych.

    Więcej informacji: http://ewadomanska.pl/curriculum-vitae/ i/lub https://pl.wikipedia.org/wiki/Ewa_Doma%C5%84ska

  • dr hab. Dariusz Jemielniak, prof. Akademii Leona Koźmińskiego

    W powieści pt. Ślepowidzenie (Blindsight) z 2006 roku Peter Watts podjął wiele problemów współczesnej filozofii świadomości: m.in. zagadnienia auto-refleksji i auto-referencyjności (odnoszenia się ja do siebie samego); pytając o charakter procesów poznawczych umieścił je w kontekście spotkania z tym, co radykalnie inne. W relacji do wykreowanej przez autora obcej cywilizacji świadomość jawi się jako pasożyt. Wizja Petera Wattsa zachęca jednocześnie do namysłu nad „inteligencją” jako kategorią poznawczą, która funkcjonuje niezależnie od „świadomości” – ciała pasożytniczego, zbędnego balastu i błędu w procesie ewolucyjnym.

     

    prof. dr hab. Dariusz Jemielniak jest profesorem w Akademii Leona Koźmińskiego i Faculty Associate w Berkman-Klein Center for Internet and Society na Harvardzie, jak i członkiem Rady Powierniczej Fundacji Wikimedia i najmłodszym w historii członkiem korespondentem PAN z zakresu nauk społecznych i humanistycznych. Pracował też na MIT, Cornell University i Berkeley. W latach 2008-2014 był przewodniczącym Collegium Invisibile.

  • prof. dr hab. Elżbieta Jung, UŁ

    Profesor nadzwyczajna, kierowniczka Katedry Historii Filozofii na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Jest pasjonatką historii filozofii i teologii średniowiecznej, historii myśli kobiet oraz filozofii nauki. Ostatnie dwadzieścia lat zajmuje się historią fizyki, przede wszystkim jej XIV-wiecznymi twórcami: Oksfordzkimi Kalkulatorami, oraz historią teologii późno-średniowiecznej, inspirującej istotne teorie matematyczne. Fascynująca przygoda naukowa to również badania nad angielską myślą kobiet XVII i XVIII wieku. Jej pasje znajdują odzwierciedlenie w 150 publikacjach naukowych: począwszy od książek, artykułów, prac translatorskich po wydania tekstów średniowiecznych w języku łacińskim. Publikacje naukowe były w znacznej mierze efektem prestiżowych stypendiów naukowych realizowanych na Harvard University, Department of the History of Science, Boston College, Department of Theology, Massachusetts Institute of Technology, Dibner Institute for the History of Science and Technology. Lubi dobrą kuchnię, piękne miejsca w naturze i kulturze, kocha psy i bardzo lubi patrzeć jak rozwijają się rośliny, które z pasją hoduje w domu

     

Zobacz też: Wydarzenie na Facebooku

 

 

0