dr hab. prof. UŁ Adam Mazurkiewicz

 

Profesor UŁ dr hab. Adam Mazurkiewicz

Biografia naukowa 

Autor pracy O polskiej literaturze fantastycznonaukowej lat 1990-2004 (Łódź 2007), oraz kilkudziesięciu artykułów poświęconych literaturze i kulturze popularnej, ogłaszanych na łamach czasopism: „Pamiętnik Literacki”, „Literatura i Kultura Popularna”, „Literatura Ludowa”, „Litteraria Copernicana”, „Folia Litteraria Polonica” i w tomach zbiorowych.

Krytyk literacki współpracujący z internetowymi periodykami, na łamach których przybliża czytelnikom nowości z kręgu polskiej i obcej literatury sensacyjnej, kryminalnej i fantastycznej. Juror Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego (od 2008 roku). W latach 2005-2013 uczestnik Sympozjów Komiksologicznych, organizowanych w ramach łódzkiego Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier, oraz dorocznych sesji naukowych w ramach wrocławskiego Międzynarodowego Festiwalu Kryminalnego (od 2013).

Naukowo zajmuje się literaturą i kulturą popularną, historią i teorią komiksu, historią literatury fantastycznonaukowej, związkami obiegów kulturowych, przemianami gotycyzmu, recepcją postępu technologicznego. Od 2012 roku bierze udział w projektach naukowych Pracowni Literatury i Kultury Popularnej oraz Nowych Mediów, zorganizowanej przez prof. dr hab. Annę Gemrę przy Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego.

Uczestnik dwu grantów międzynarodowych: ministerialnego polsko-chińskiego Bez antypodów? Zbliżenia i konfrontacje kultur (nr 1H01C 072 28) oraz polsko-hiszpańskiego projektu Badanie relacji kulturowych polsko-iberyjskich i polsko-iberoamerykańskich (umowa grantowa podpisana została przez Uniwersytet Zielonogórski z Grupą Banco Santander w ramach projektu „Santander Universidades”).

Udział w konferencjach (w wyborze)

  • W słabości człowiecza tkwi siła. „Opowieści o pilocie Pirxie” S. Lema. Referat został wygłoszony w Supraślu na sesji Cykl literacki w Polsce zorganizowanej przez Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku w dniach 05- 07.06.2000.
  • Granice tajemnicy. Uwagi na marginesie „Śledztwa” Stanisława Lema. Referat został wygłoszony na międzynarodowej interdyscyplinarnej sesji Wokół gotycyzmów: wyobraźnia, groza, okrucieństwo zorganizowanej przez Katedrę Teorii Literatury Uniwersytetu Łódzkiego w dniach 14-18. 05. 2001.
  • Teologia i fantaści. Referat wygłoszony na sesji Nadprzyrodzone zorganizowanej przez Instytut Teologiczny Uniwersytety Jagiellońskiego w Krakowie w dniach 02- 03. 06. 2001.
  • Piękno i jego namiastki. O „Poczwarce” Doroty Terakowskiej. Referat wygłoszony na międzynarodowej konferencji naukowej Piękno materialne. Piękno duchowe zorganizowanej przez Katedrę Języka Polskiego Uniwersytetu Łódzkiego w dniach 19- 21.05.2003.
  • Uczeni i ich demony. Uwagi na marginesie lektury „Białego szczura” Jerzego Żuławskiego. Referat wygłoszony na sesji Zasługi Jerzego Żuławskiego i jego rodu w rozwoju literatury i kultury polskiej XX wieku zorganizowanej przez Komisję Filologiczną Lubelskiego Towarzystwa Naukowego, Zakład Historii Literatury XIX wieku IFP Uniwersytetu Jagiellońskiego, Zakład Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski IFP UMCS i Instytut Filologii Polskiej UMCS w Lublinie w dniach 13– 14. 12. 2004.
  • (Nie)dyskretny urok okrucieństwa. Funkcja przemocy w literaturze popularnej (na przykładzie polskiej twórczości fantasy). Referat wygłoszony na interdyscyplinarnej międzynarodowej sesji Pokój jako przedmiot i wartość międzykulturowej edukacji artystycznej zorganizowanej przez Wydział Edukacyjno-Filozoficzny Zakład Dydaktyki Muzyki Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Słupsku i Universistat Bremen w Niemczech w dn. 7– 8. 09. 2005.
  • O wartościach literatury popularnej. Referat wygłoszony w ramach międzynarodowej sesji Problemy wartości i wartościowania dzieła literackiego w szkole (etyka — estetyka — język aksjologii) zorganizowanej przez Zakład Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej UŁ w dniach 22– 23 maja 2006 r.
  • O pożytku z lektury fantastyki naukowej. Referat wygłoszony w ramach sesji Fantastyka w obliczu przemian (odsłona III: wokół wartości) zorganizowanej przez Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk w dn. 24-25.05. 2007 r.
  • (Re)konstrukcja obrazu prowincji w pokonkursowych tomikach poetyckich. Próba lektury antropologicznej. Wystąpienie na sesji Prowincjonalizm w kulturze europejskiej. Analiza historyczna, społeczna i kulturowa zorganizowanej przez Katedrę Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego w dn. 11.12.2008.
  • Nauka o komiksie w Polsce. Propozycja metodologiczna w związku z rozwojem zjawiska i literatury przedmiotu, wystąpienie na 10 edycji Sympozjum Komiksologicznego: Komiks a komiksologia. Ku rozpoznaniu i charakterystyce wzajemnych relacji między gatunkiem a jego teorią, które miało miejsce w ramach Międzynarodowego Festiwalu Komiksu, zorganizowanego przez Łódzki Dom Kultury w dn. 3. 10. 2010.
  • Inspiracje ikonografią gotycką w piosenkach „Budki Suflera” (rekonesans), referat wygłoszony na Seminarium Literaturoznawczym Literatura i kultura popularna: analizy, interpretacje, konteksty zorganizowanym przez Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego w Karpaczu w dniach 18-20.05.2012.
  • Kulturowy recykling gotycyzmu? O „odzyskiwaniu” motywów gotyckich przez kulturę popularną, referat wygłoszony na Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Tropy literatury i kultury popularnej: między powtórzeniem a nowością” zorganizowanej przez Zakład Teorii Literatury Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie w dniach 10-11.04.2013.
  • U źródeł współczesnej literatury kryminalnej: „powieść tajemnic”, referat wygłoszony w ramach sesji naukowej zorganizowanej przez Pracownię Badań nad Kulturą Popularną i Nowymi Mediami Uniwersytetu Wrocławskiego, towarzyszącej Międzynarodowemu Festiwalowi Kryminałów we Wrocławiu w dn. 28-31.05.2014.
  • O (nie)obecności niemieckiej literatury fantastycznej — z perspektywy jej recepcji — na rodzimej giełdzie czytelniczej, referat wygłoszony na Międzynarodowej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej Nowy człowiek i nowe światy. Niemieckojęzyczna Science Fiction w Zielonej Górze w dn. 9-10.12.2014.
  • Świat (od)wzorowany? Problematyka referencyjności komiksu wobec rzeczywistości pozatekstowej w polskich opowieściach rysunkowych, referat wygłoszony na sesji Tropy literatury i kultury popularnej: między powtórzeniem a nowością II, zorganizowanej przez Zakład Teorii Literatury Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie w dn. 22-23.04.2015.
  • Cyberpunk jako zjawisko kulturowe i społeczne, czyli o transgresji rzeczywistości i fikcji. Referat wygłoszony na sesji Fantastyczne światy, zorganizowany w dn. 19-20.08.2016, przez Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu i Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Cyfryzacja szkoły w społeczeństwie informacyjnym (na przykładzie polskich rządowych dokumentów i projektów), referat wygłoszony na sesji Szkoła i polonistyka szkolna wobec przemian XXI wieku zorganizowanej przez Zakład Dydaktyki Języka Polskiego i Literatury UŁ w dniach 24-25.09.2017.
  • Teoś Olkiewicz i inni. Obraz funkcjonariuszy MO w powieści „neo-milicyjnej” referat wygłoszony na sesji Policjant, >>glina<<, >>pies<<. Obraz stróżów prawa w polskiej powieści kryminalnej, zorganizowanej przez Katedrę Literatury współczesnej Instytutu Filologii Polskiej KUL w dn. 8.05.2018.
  • Modny „pan władza”. Obraz funkcjonariuszy MO w polskiej powieści milicyjnej lat 1956-1989 referat wygłoszony na VII Seminarium Literaturoznawczym Literatura i kultura popularna: analizy, interpretacje, konteksty zorganizowanym przez Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego w Wiśle w dn. 13-17.06.2018.

Publikacje (w wyborze)

  • Śmierć wstydu. O zjawisku skandalu w najnowszej prozie polskiej po roku 1989, „Napis”, seria X, 2004, s. 249– 257.
  • Potomkowie hrabiego Drakuli — szkic do portretu (O recepcji motywów wampirycznych we współczesnej literaturze), „Literaturoznawstwo” 2007, nr 7, s. 207-226.
  • Kapitalizm w odwrocie. O socrealistycznym epizodzie polskiej fantastyki naukowej, „Pamiętnik Literacki” 2009, z. 2, s. 109-124.
  • Role Playing Games wobec tradycji. Na przykładzie aktualizacji figur gotyckiej wyobraźni w serii komputerowych gier Diablo, „Literatura i Kultura Popularna” pod red. A. Gemry, Wrocław 2011, t. XVII, s. 25-44.
  • Pogańska słowiańszczyzna w tekstach kultury popularnej. Rekonesans, [w]: Sławiańskaja fantastika, red. G. F. Semenjuk i in., Kijów 2012, s. 144-156.
  • Kult lokalności w powojennej rodzimej piosence turystycznej, „Literatura Ludowa” 2014, nr 2, s. 37-56.
  • Kulturowy recykling gotycyzmu? O >>odzyskiwaniu<< motywów gotyckich przez kulturę popularną, [w]: Tropy literatury i kultury popularnej, red. S. Buryła, L. Gąsowska, D. Ossowska, Warszawa 2014, s. 45-63.
  • „Narodowa w formie, socjalistyczna w treści”. Ludowość i folklor w projekcie paradygmatu kultury socrealistycznej, „Literatura Ludowa” 2014, nr 4-5, s. 13-24.
  • Mazurkiewicz A., >>Mamy tedy nowy sklep…<< Obraz narodzin nowoczesnego konsumpcjonizmu w „Lalce” Bolesława Prusa, „Pamiętnik Literacki”, 2015, z. 2, s. 51-70.
  • Mazurkiewicz A., Mroki przyszłości. O nurcie tzw. dark future w polskiej fantastyce naukowej, „Pamiętnik Literacki”, 2016, z. 3, s. 139-154.
  • Mazurkiewicz A., Recepcja myśli posthumanistycznej we współczesnym obiegu popularnym, „Rocznik Lubuski”, 2016, t. 42, cz. 2: Transhumanizm a kontrintuicyjność mitycznego obrazu człowieka, red. R. Sapeńko, M. Czeremski, Zielona Góra, s. 133-151.
  • Mazurkiewicz A., Fantasy słowiańska. Próba opisu zjawiska, [w]: Słowiańskaja fantastika. Zbirnik naukowych prac, red. D. Ajdadić, G. F. Semenjuk, O. Ł. Pałamarczuk, S. S. Ermoljenko, Kijów, 2016, t. 3, „OswitaUkrajiny”.
  • Mazurkiewicz A., Polska współczesna powieść historyczna i kultura popularna (prolegomena), „Czytanie Literatury” 2016, nr 5, s. 13-36.
  • Mazurkiewicz A., Hic sunt leones. Zum (Nicht-)Bestand der deutschen Fantastik auf dem polnischen Lesemarkt aus der Perspektive der Rezeption, [w]: Der (neuer) Mensch und seine Welten. Deutsprachinge fantastische Literatur und Science Fiction, red. P. Wałowski, Berlin 2017, s. 217-230.
  • Mazurkiewicz A., (Re)konstruowanie rzeczywistości w polskiej literaturze popularnej początków XXI wieku (na wybranych przykładach), „Jednak Książki. Gdańskie Czasopismo Humanistyczne” 2017, nr 8, s. 67-80, https://cwf.ug.edu.pl/ojs/index.php/JednakKsiazki/article/view/771.
  • Mazurkiewicz A., Zanim założenia „nowej humanistyki” staną się podstawą świadomego działania polonisty, [w:] E. Jaskółowa, D. Krzyżyk, B. Niesporek‑Szamburska, M. Wójcik-Dudek (red.), przy współpracy D. Jagodzińskiej i A. Zok-Smoły, Edukacja polonistyczna jako zobowiązanie. Powszechność i elitarność polonistyki. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2016, t. 1. [współautor: J. Fiszbak].
  • Kryminał(ki) dla najmłodszych. O nurcie polskiej literatury kryminalnej adresowanej do dziecięco-młodzieżowego czytelnika po roku 1989. Rekonesans, „Literatura i Kultura Popularna”, red. A. Gemra, Wrocław 2017 [ukazało się  w 2018], t. XXIII, s.121-134.
  • >>Fantomy przeszłości<<. Artystyczne strategie uobecniania pamięci w kulturze popularnej (na wybranych przykładach), [w]: Popkulturowe formy pamięci, red. S. Buryła, L. Gąsowska, D. Ossowska, Warszawa 2018, s. 13-32.
  • Leksykon (mniej znanych) filmów wampirycznych, red. R. Dudziński, M. Wolski, Wrocław 2018 [tu hasła: Kapitan Kronos — łowca wampirów, s. 64-68; Krwawy strzał, s. 78-82; Lemora: A Child`s Tale of Supernatural, s. 92-98; Lepritica, s. 99-104; Maciste contro il vampiro, s. 108-114; Naprzeciw ciemności, s. 148-154; Plaga wampirów, s. 182-187; Vampire Girl vs. Frankenstein Girl, s. 251-258; Wampir z Feratu, s. 277-282].
  • Między nostalgią i (pop)kulturą. Casus: kryminał retro, [w]: Kryminalne światy przeszłości, red. W. Brylla, M. Ruszczyńska, Zielona Góra 2021, s. 189-210. 
  • Tropy autotematyczne w polskiej literaturze kryminalnej (rekonesans), „Litteraria Copernicana” 2021, nr 3 (39), s. 33-51 
  • Technologie informacyjno-komunikacyjne w służbie dydaktyki. Obraz w czasie pandemii koronawirusa COVID-19 z myślą o przyszłości, „Forum Artis Rhetoricae” 2021, t. II, s. 27-48.

Prace zwarte

  • Mazurkiewicz A., O polskiej literaturze fantastycznonaukowej lat 1990-2004, Łódź 2007.
  • Mazurkiewicz A., Z problematyki cyberpunku. Literatura — sztuka — kultura, Łódź 2014.
  • Mazurkiewicz A., J. Z. Lichański [współautor], Metodologia badań literatury i kultury popularnej: propozycje. Retoryka i cultural criticism, Wrocław, 2016, Pracownia Badań  Literatury i Kultury Popularnej oraz Nowych Mediów.